Қазақстанда банк немесе микроқаржы ұйымы алдындағы қарызды уақытында өтемеу бірқатар заңды салдарға әкелуі мүмкін. Төлемнің кешігуі несие тарихына әсер етіп қана қоймай, кейін сот орындаушыларының мәжбүрлеп өндіріп алу шараларына дейін ұласуы ықтимал, дейді Qandastar.kz сайты.
Төлем кешіксе не болады?
Ең алдымен, мерзімі өткен берешек бойынша өсімпұл есептелуі мүмкін. Сонымен қатар қарыз туралы ақпарат кредиттік бюроға түсіп, азаматтың несие тарихына әсер етеді. Бұл болашақта несие немесе бөліп төлеу рәсімдеу мүмкіндігін қиындатуы ықтимал.
Егер төлем мерзімі өтіп кетсе, кредитор борышкермен байланысып, берешекті өтеу мәселесін реттеуге әрекет етеді. Заңда белгіленген талаптар сақталған жағдайда қарызды коллекторлық агенттікке беру немесе өндіріп алу шараларын қолдану мүмкін.
Іс сотқа дейін жетіп, кейін атқарушылық құжат негізінде өндірілсе, жеке сот орындаушысы борышкердің банк шоттарына тыйым салу, табысынан ұстап қалу және мүлкіне қатысты мәжбүрлеу шараларын қолдана алады.
Кей жағдайларда борышкердің Қазақстаннан тыс жерге шығуына уақытша шектеу қойылуы мүмкін. Сондай-ақ заңда көзделген тәртіппен автокөлік, жылжымайтын мүлік және басқа да мүлік өндіріп алуға жіберілуі ықтимал.
Қарызды өтей алмай жүрген азамат не істей алады?
Мамандардың айтуынша, қаржылық қиындық туындаған кезде кредитордан жасырынбай, мәселені ертерек реттеуге тырысқан жөн. Азамат банкке немесе МҚҰ-ға жазбаша өтініш беріп, қарызды қайта құрылымдауды сұрай алады.
Оның ішінде төлем мерзімін өзгерту, қарызды өтеу кезеңін ұзарту немесе төлем жүктемесін жеңілдетуге бағытталған басқа да шараларды қарастыруды сұрауға болады.
Ал қарызын өтеуге объективті түрде мүмкіндігі жоқ азаматтар заңда белгіленген талаптарға сәйкес жеке тұлғалардың банкроттығы рәсімін пайдалана алады. Қазақстан заңнамасында соттан тыс және сот арқылы банкроттық рәсімдері қарастырылған.
Алайда банкроттықтың азамат үшін белгілі бір құқықтық салдары мен шектеулері бар. Сондықтан мұндай шешім қабылдамас бұрын оның талаптары мен салдарын толық зерделеу маңызды.
Ең бастысы — төлемді елемей жүре бермеу. Қарыз бойынша қиындық туындаған жағдайда кредиторға ресми түрде жүгініп, берешекті реттеудің заңды жолдарын қарастырған дұрыс.