Қазақстанның Конституциялық соты азаматтардың шағымдарын қарау нәтижесінде Қылмыстық іс жүргізу кодексінің бір нормасын Конституцияға сәйкес емес деп таныды. Бұл шешім сотқа дейінгі қамау мерзімін заңсыз ұзарту мәселесіне қатысты қабылданды, деп хабарлайды Qandastar.kz сайты Stan.kz ақпарат агенттігі.
Іске құқықтары бұзылғанын мәлімдеген бірнеше қазақстандықтың өтініштері негіз болды. Олардың бірі бойынша айыпталушы заңда белгіленген алты айлық қамау мерзімінен кейін де қамауда қалған. Кейін ол 12 айлық ең жоғары мерзімнің аяқталуына байланысты үйқамаққа ауыстырылғанымен, сот оны қайтадан қамауға алу мүмкіндігін сақтап қалған.
Конституциялық сот әрбір адамның жеке бас бостандығына құқығы Конституциямен қорғалатынын атап өтті. Соттың пікірінше, қамауға алу тек заңда нақты көрсетілген жағдайларда ғана қолданылуы тиіс және оның ең ұзақ мерзімі де анық белгіленуі қажет.
«Заңмен белгіленген қамау мерзімінен асып кету азаматтардың конституциялық құқықтарын бұзады және құқықтық айқындық қағидатына қайшы келеді», – деп мәлімдеді Конституциялық сот.
Осыған байланысты Қылмыстық іс жүргізу кодексінің 342-бабының 3-бөлігі Конституцияға сәйкес емес деп танылды.
Соттың түсіндіруінше, айыпталушыны 12 айлық ең жоғары қамау мерзімі аяқталғаннан кейін қайтадан қамауға алуға жол берілмейді. Сонымен қатар соттарға қамау мерзімін кері күшпен ұзартуға немесе азаматтарды заңда көрсетілген мерзімнен артық қамауда ұстауға тыйым салынды.
Конституциялық сот шешімін іске асыру мақсатында Қылмыстық іс жүргізу заңнамасына өзгерістер енгізетін заң жобасын алты ай ішінде әзірлеп, Мәжіліс қарауына ұсыну ұсынылды.