Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесінде қаржының мақсатты жұмсалуын бақылау күшейтіледі. Енді медициналық ұйымдарға қаражат аударылғанға дейін негізсіз төлемдерді анықтау мүмкіндігі пайда болады. Сонымен қатар пациенттер өздеріне көрсетілген медициналық қызметтер мен олар үшін Медициналық сақтандыру қоры төлеген қаражат туралы ақпаратты электронды қаржылық паспорт арқылы бақылай алады. Бұл туралы Qandastar.kz ақпарат агенттігі «Информбюро» бағдарламасына сілтеме жасап хабарлады.
Жаңа тетіктердің негізгі мақсаты – медициналық қызмет көрсету сапасын арттыру, жалған қызметтерді тіркеу және көрсетілмеген медициналық көмекті есепке қосу сияқты заңбұзушылықтардың алдын алу.
МӘМС жүйесін қаржылық тәртіп пен ашықтықты арттыруға бағытталған реформаның алғашқы кезеңі аяқталды. Ендігі кезеңде азаматтарға медициналық қызметтерге қатысты қаржылық ақпаратты көруге мүмкіндік беретін электронды паспортты енгізу жоспарланып отыр.
Алайда сарапшылар реформаның ықтимал тәуекелдеріне де назар аударды. Денсаулық сақтау саласының сарапшысы Әли Нұрғожаевтың пікірінше, бақылау механизмдерін енгізу кезінде медициналық ұйымдардың қаржылық жағдайын ескеру қажет.
Оның айтуынша, қазір клиникалар көрсетілген қызмет үшін төлемді кейін алады және қаражаттың түсу мерзімі әрдайым қысқа болмайды. Сондықтан қаржылық тәртіпті күшейту медициналық ұйымдардың тұрақтылығына әсер етпеуі үшін өзгерістерді кезең-кезеңімен енгізу маңызды.
Сарапшы сондай-ақ денсаулық сақтау жүйесінде жүздеген мың медицина қызметкері жұмыс істейтінін атап өтті. Оның сөзінше, реформалау барысында пациенттердің құқықтарымен қатар медицина мамандарының еңбек жағдайы да назардан тыс қалмауы керек.
Қазақстан репродуктивті медицина қауымдастығының президенті Вячеслав Локшин де реформаның жаңа тетіктерін алдымен пилоттық режимде сынақтан өткізу қажет деп есептейді. Оның пікірінше, қаржылық бақылаумен бірге медициналық көмектің сапасын бағалауға басымдық берілуі тиіс.
Маман әсіресе мемлекеттік медициналық ұйымдар үшін қаржыландыру мәселесі маңызды екенін айтты. Себебі олардың негізгі кіріс көздерінің бірі – МӘМС жүйесі арқылы түсетін қаражат. Ал жекеменшік клиникалардың ақылы қызметтерден қосымша табыс табу мүмкіндігі бар.
Локшиннің айтуынша, халықаралық тәжірибені ескере отырып, сапалы қызмет көрсететін медициналық ұйымдарды ынталандыру тетіктерін де қарастырған жөн.
Үкімет өкілдерінің мәліметінше, реформаның алғашқы кезеңі нақты нәтиже берген. Биылғы бірінші жартыжылдықта антифрод жүйесі арқылы жалпы сомасы 4 миллиард теңгеден асатын заңбұзушылықтар анықталған.
Сонымен бірге сарапшылар бақылау шараларын шамадан тыс күшейту кері әсер беруі мүмкін екенін ескертеді. Атап айтқанда, бюрократиялық жүктеменің артуы медицина қызметкерлерінің саладағы жұмысын қиындатып, мамандардың басқа бағыттарға кетуіне себеп болуы ықтимал.