Отбасындағы баланың дүниеге келу реті оның мінез-құлқына және отбасындағы рөліне белгілі бір деңгейде ықпал етуі мүмкін. Австриялық психолог Альфред Адлер баланың отбасындағы орны оның қалыптасуына әсер ететін факторлардың бірі екенін айтқан, деп хабарлайды Qandastar.kz.
Психологтың пікірінше, тұңғыш бала алғашқы жылдары ата-анасының ерекше назарында болады. Отбасына екінші бала келген кезде үлкені жауапкершілікті ерте сезініп, өз бетінше әрекет етуге бейімделуі мүмкін. Кей жағдайда бұл оның тәртіпті, талапшыл және жетістікке ұмтылатын болып қалыптасуына әсер етеді.
Тұңғыш балаларға қатысты зерттеулерде олардың көшбасшылыққа бейімділігі жиі қарастырылады. Мысалы, Огайо мемлекеттік университетінің зерттеулерінде үлкен балалардың саяси көшбасшылыққа және отбасылық жауапкершілікті жалғастыруға бейімділігі туралы деректер келтірілген.
Алайда мамандар үлкен балаға шамадан тыс жауапкершілік жүктеуден сақ болуға шақырады. Оны кіші бауырларына тұрақты түрде қарауға міндеттеу баланың өз балалығын толық өткізуіне кері әсер етуі мүмкін.
Ортаншы бала көбіне отбасындағы әртүрлі рөлдердің арасында бейімделуге мәжбүр болады. Үлкені мен кішісінің қажеттіліктерін ескере отырып, келісімге келуге үйренуі оның икемді әрі адамдармен тез тіл табысуына ықпал етуі мүмкін.
Кенже балаға ата-аналар кейде көбірек еркіндік береді. Соның нәтижесінде ол батылдық пен шығармашылыққа бейім болуы ықтимал. Дегенмен балаға жасына сай міндеттер жүктеу оның дербестігін қалыптастыру үшін маңызды.
Жалғыз бала көп жағдайда ересектердің ортасында өседі. Сондықтан ол олардың сөйлеу мәнері мен мінез-құлық ерекшеліктерін ерте меңгеруі мүмкін. Сонымен бірге құрдастарымен араласу оның әлеуметтік дағдыларын дамытуда маңызды рөл атқарады.
Мамандардың айтуынша, баланың отбасындағы ретін оның мінезін толық анықтайтын фактор ретінде қарастыруға болмайды. Тәрбие, ата-ананың қарым-қатынасы, орта және жеке ерекшеліктер де адамның қалыптасуына әсер етеді.
Балалардың дүниеге келу ретін ескере отырып, ата-аналар оларды бір-бірімен салыстырмай, әрқайсысына қажетті қолдауды жеке көрсетуі маңызды.