Соңғы кездері үй иелерінің «ертең босат» деп, пәтерді жалға алып отырған азаматтарды жедел түрде шығарып жіберуі жиі талқыланып жүрген өзекті мәселенің бірі. Алайда, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіне сәйкес, үй иесінің мұндай әрекеті көбіне заңсыз болып табылады, дейді Qandastar.kz.
Заң не дейді?
-
Жазбаша шарттың маңызы
Егер екі тарап арасында тұрғын үйді жалға алу келісімшарты (нақты мерзімі көрсетілген) жасалған болса, пәтер иесі тұрғынды өз бетінше немесе бір күнде шығара алмайды. Келісімшарт мерзімі аяқталғанша пәтерде тұруға толық құқығыңыз бар.
-
Шартты мерзімінен бұрын бұзу тәртібі
Егер келісімшартта басқа шарттар көрсетілмесе, Азаматтық кодекстің 601-бабына сәйкес, пәтер иесі шартты бұзғысы келсе, бұл туралы жалға алушыға кемінде 3 ай бұрын жазбаша ескертуге міндетті.
-
Қай кезде бірден шығаруды талап ете алады?
Үй иесі шартты бұзуды тек мынадай ауыр себептер болғанда талап ете алады:
-
Тұрғын үй ақысын қатар келген 2 реттен астам төлемегенде;
-
Тұрғын үйді немесе мүлікті бүлдіргенде;
-
Пәтерді мақсатына сай пайдаланбағанда немесе көршілердің мазасын жүйелі түрде алғанда.
Алайда, мұндай жағдайдың өзінде тұрғын өз еркімен шықпаса, үй иесі бұл мәселені тек сот арқылы шешуге тиіс.
-
-
Ауызша келісім болса ше?
Егер арада жазбаша шарт болмаса, құқықтық қорғау қиындайды. Дегенмен, бұл да үй иесіне өз бетінше мүлікті далаға лақтыруға немесе құлыпты ауыстырып тастауға құқық бермейді. Мұндай әрекеттер өз бетінше билік ету (самоуправство) немесе азаматтардың баспанасына қолсұғылмаушылық құқығын бұзу болып бағалануы мүмкін.
Тұрғындарға пайдалы кеңес:
-
Әрдайым жазбаша шарт жасасыңыз: Келісімшартта пәтерден босату туралы ескерту мерзімін (мысалы, 30 күн бұрын) міндетті түрде жазыңыз.
-
Төлемді банктік аударыммен жасаңыз: Төлем түбіртектері немесе чектер сотта сіздің адал тұрғын екеніңізді дәлелдейді.
-
Заңсыз әрекет болса: Егер үй иесі заңсыз шығаруға тырысып, құлыпты ауыстырса немесе мүлкіңізге тиіссе, бірден участкелік полиция инспекторын шақыруға құқылысыз.