Кепілдік мерзімі ішінде сатып алған тауары бұзылған жағдайда тұтынушы оны тегін жөндетуге, ауыстыруға немесе ақшасын қайтаруды талап етуге құқылы. Сатушының міндеттері мен сатып алушының құқықтары Қазақстанның тұтынушылар құқығын қорғау туралы заңнамасында көзделген, деп хабарлайды Qandastar.kz.
Тұтынушының таңдау құқығы
«Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес, тауардан ақау анықталса, тұтынушы заңда белгіленген талаптардың бірін қоюға құқылы. Атап айтқанда, ақаусыз тауарға айырбастауды, сатып алу бағасын төмендетуді, тауарды тегін жөндеуді немесе жөндеуге жұмсалған шығынды өтеуді талап ете алады. Заңда көзделген негіздер болған жағдайда, сатып алу-сату шартын бұзып, ақшасын қайтаруды да сұрай алады.
Сараптама шығынын кім төлейді?
Егер сатушы тауардың бұзылуына тұтынушы кінәлі деп есептесе, ақаудың себебін анықтау үшін сараптама жүргізілуі мүмкін. Кепілдік мерзімі ішінде мұндай сараптама, әдетте, сатушының есебінен өткізіледі.
Егер сараптама ақаудың тауарды тұтынушыға бергенге дейін пайда болғанын немесе өндірістік кемшілікке байланысты екенін анықтаса, сатушы заңда көзделген талаптарды орындауға тиіс. Ал ақау тұтынушының пайдалану, сақтау немесе тасымалдау ережелерін бұзуынан туындағаны дәлелденсе, сараптама шығынын өтеу міндеті тұтынушыға жүктелуі мүмкін.
Кепілдік мерзімі қалай есептеледі?
Тауар кепілдік мерзімі ішінде жөндеуде болған кезде кепілдік мерзімі заңда белгіленген тәртіппен ұзартылады. Жөндеуге кеткен уақыт есепке алынады. Ауыстырылған бөлшектерге кепілдік беру тәртібі де заңнама мен тиісті кепілдік шарттарына сәйкес айқындалады.
Ірі көлемді тауарларды жеткізу
Салмағы бес килограмнан асатын тауарды жөндеуге, ауыстыруға немесе сараптамаға жеткізу және оны кері қайтару сатушының есебінен жүзеге асырылады. Бұл талап кір жуғыш машина, тоңазытқыш сияқты ауыр тұрмыстық техникаға қатысты.
Тұтынушы құқығын қалай қорғай алады?
Мамандар тауар бұзылған жағдайда сатушыға жазбаша талап жіберуге кеңес береді. Құжатта сатып алынған тауардың атауын, ақаудың сипатын, сатып алу күнін және қойылатын талапты нақты көрсету қажет. Чек, кепілдік талоны және басқа да растайтын құжаттарды қоса тіркеген жөн.
Егер сатушы талапты орындаудан бас тартса немесе жауап бермесе, тұтынушы Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрлігінің Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетіне немесе сотқа жүгіне алады.
Тұтынушының өз құқықтарын білуі негізсіз шығындардың алдын алуға және сапасыз тауарға қатысты заңды талаптарын қорғауға мүмкіндік береді.