Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне (113-бап) сәйкес, жұмыс беруші жалақыны айына кемінде бір рет, келесі айдың 10-күнінен кешіктірмей төлеуге міндетті. Егер жалақы уақытылы берілмесе, қызметкер өз құқығын қорғау үшін мынадай қадамдарды жасай алады, дейді Qandastar.kz.
-
Жазбаша талап қою: Жұмыс берушінің (директордың) атына жалақыны және кешіктірілген күндер үшін өсімпұлды төлеуді талап етіп жазбаша өтініш түсіру. Өтініштің екі данасын жасап, өзіңізде қалатын нұсқасына хатшыдан немесе кадр бөлімінен қабылдап алғаны туралы белгі (қол, мөр, күні) қойдырып алу қажет.
-
Келісім комиссиясына жүгіну: Егер мекемеде еңбек дауларын шешетін келісім комиссиясы бар болса, заң бойынша алдымен соған өтініш беру міндетті (шағын кәсіпкерлік субъектілері мен үй жұмыскерлерін қоспағанда). Комиссия мәселені 15 жұмыс күні ішінде қарап, шешім шығаруы тиіс.
-
Мемлекеттік еңбек инспекциясына шағымдану: Жалақы төленбеген жағдайда аймақтық (қалалық немесе облыстық) еңбек инспекциясы басқармасына шағым түсіруге болады. Арызды e-Otinish порталы арқылы ЭЦҚ кілтімен онлайн жіберу ең жылдам әрі тиімді тәсіл. Инспектор тексеру жүргізіп, қарызды өтеу туралы міндетті нұсқама береді және жұмыс берушіні әкімшілік жауапкершілікке тартады.
-
Сотқа талап-арыз беру: Егер келісім комиссиясының шешімі орындалмаса, немесе еңбек инспекциясының араласуы нәтиже бермесе, қызметкер жұмыс берушінің орналасқан жері бойынша азаматтық сотқа жүгіне алады. Жалақыны өндіріп алу туралы сотқа талап-арыз берген кезде қызметкерлер мемлекеттік баж салығынан босатылады.
Өсімпұл (пеня) талап ету құқығы: Еңбек кодексінің 113-бабының 3-тармағына сәйкес, жұмыс беруші қарыздың негізгі сомасын ғана емес, кешіктірілген әрбір күн үшін өсімпұл төлеуге міндетті. Өсімпұл жалақы төленуі тиіс келесі күннен бастап нақты төленген күнге дейін есептеледі. Оның мөлшері Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің сол кездегі базалық мөлшерлемесінің 1,25 еселенген мөлшеріне тең. Егер іс сотқа немесе инспекцияға жетсе, негізгі қарызбен бірге осы өсімпұл сомасын да міндетті түрде талап етуге болады.