Депутат Бақытжан Базарбек жеке сот орындаушыларының қызметінде елеулі заңбұзушылықтар бар екенін мәлімдеді. Оның айтуынша, Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы ұсынған деректерге сәйкес, кейбір ЖСО-лар ақшалай қаражатты, соның ішінде алиментке арналған төлемдерді заңсыз иемденген болуы мүмкін. Бұл туралы Qandastar.kz сайты Tengrinews.kz порталына сілтеп хабарлады.
Бұл мәселе Мәжілісте атқарушылық іс жүргізуді жетілдіруге бағытталған заң жобасын талқылау барысында көтерілді. Құжат бірінші оқылымда қаралып жатыр және ол 2022 жылғы 5 шілдеде Бас прокуратура енгізген ұсыныстарға негізделген.
Базарбектің сөзінше, тексеріс нәтижесінде 88 жеке сот орындаушысының 660-тан астам заңбұзушылық әрекетке қатысы бар екені анықталған. Олардың кейбірі азаматтардың шоттарынан қаражатты, соның ішінде кәмелетке толмаған балаларға арналған алиментті иемденген. Мәселен, Павлодар облысында бір ЖСО үш жыл бойы алимент қаражатын заңсыз пайдаланып келген. Алматыда тоғыз орындаушы 23 миллион теңгені, ал Қарағанды облысында 110 миллион теңгені заңсыз алғаны айтылды. Сонымен қатар Ақмола облысында бюджетке түсуі тиіс қаражатты иемдену фактілері тіркелген.
Бұдан бөлек, Батыс Қазақстан облысында қаражаттың орындаушылардың туыстарына аударылғаны анықталған. Тағы 16 ЖСО-ға қатысты ақша аудармай, іс жүзінде жоғалып кеткен 134 дерек тіркелген.
Депутат заңбұзушылықтарға қарамастан, барлық кінәлі тұлғалар жауапкершілікке тартылмағанына наразылық білдірді. Оның айтуынша, 88 адамның тек тоғызы ғана жауапқа тартылған, ал кейбіріне қатысты қылмыстық іс қозғалып, лицензиядан айыру шаралары қолданылмаған. Бұл мәселеде Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі тарапынан да тиісті әрекет болмағаны айтылды.
Осыған байланысты ұсынылып отырған заң жобасы атқарушылық іс жүргізу саласын жосықсыз орындаушылардан тазартуға бағытталған. Құжатта азаматтардың құқықтарын қорғауды күшейту көзделген: борышкерлерді үйден шығару туралы алдын ала 10 күн бұрын хабарлау, мерзім өтіп кеткен жағдайда мәжбүрлеп орындау шараларын тоқтату, сондай-ақ әлеуметтік төлемдерден өндіріп алуды 25 пайыздан асырмау ұсынылады.
Сонымен қатар ЖСО-ларға қойылатын талаптарды күшейту қарастырылған. Атап айтқанда, міндетті аттестация енгізу, көмекшілер мен тағылымдамадан өтушілерге талаптарды қатаңдату, әділет органдарының бақылау өкілеттіктерін кеңейту және орындаушылардың шоттары бойынша банктік мәліметтерді талап ету құқығын беру жоспарланған.
Базарбектің пікірінше, бұл өзгерістердің басты мақсаты — қарапайым азаматтардың мүддесін қорғау және әділдікті қамтамасыз ету.