Халық партиясының депутаттары «Болашақ» бағдарламасы бойынша білім алып, кейін Қазақстанда жұмыс істеу міндетін орындамаған азаматтардан қайтарылатын қаражат көлемін ұлғайтуды ұсынды. Бұл туралы Qandastar.kz сайты Stan.kz ақпарат агенттігіне сілтей отырып хабарлады.
Депутаттардың айтуынша, бағдарлама аясында мемлекет тарапынан айтарлықтай қаржы бөлінеді. Мысалы, магистратура бойынша бір стипендиатқа жұмсалатын шығын 60–150 мың АҚШ долларын, ал докторантурада 200–250 мың долларды құрауы мүмкін.
Қазіргі тәртіпке сәйкес, міндеттемелер орындалмаған жағдайда мемлекетке тек нақты жұмсалған қаражат қайтарылады. Алайда бұл есепте инфляция мен ақшаның уақыт өте құнсыздануы ескерілмейді. Соның салдарынан бірнеше жылдан кейін қайтарылған қаражаттың нақты құны төмен болып қалады.
Депутаттар инфляцияның әсерінен бюджет шығынға ұшырайтынын атап өтті. Мәселен, жылдық инфляция 3% болған жағдайда, 5–10 жыл ішінде қаражаттың құны 15–30%-ға төмендеуі мүмкін. Егер мемлекет 100 мың доллар жұмсаса, 10 жылдан кейін оның нақты құны шамамен 134 мың доллар болуы тиіс. Ал тек бастапқы соманы қайтару бюджетке шығын әкеледі.
Осыған байланысты депутаттар қайтарылатын қаражатқа индексация енгізуді ұсынды. Яғни:
- соманы ресми инфляция деңгейіне немесе Ұлттық банктің мөлшерлемесіне сай түзету;
- мемлекеттік бағалы қағаздардың кірістілігіне байланысты есептеу;
- ақшаның уақыттық құнын өтейтін басқа да экономикалық көрсеткіштерді қолдану.
Олар «Болашақ» бағдарламасына өзгерістер енгізіп, міндеттемелер орындалмаған жағдайда оқу шығындарын индексациялау тетігін қарастыру қажет деп санайды.
