Қыс мезгілі — егде жастағы жандар үшін ең қауіпті кезеңнің бірі. Статистика бойынша, ауа температурасы 10 градусқа төмендеген сайын, жүрек-қан тамырлары ауруларынан болатын қауіп 13%-ға артады. Неліктен суық ауа райы қан қысымын көтереді және одан қалай қорғануға болады?
Неге қыста қан қысымы көтеріледі?
Медицина ғылымдарының докторы, кардиолог Расулбек Аитовтың айтуынша, суық тигенде адам ағзасы жылуды сақтау үшін қан тамырларын тарылтады. Бұл — табиғи процесс. Бірақ тамырларында созылмалы ауруы бар (атеросклероз) адамдарда бұл процесс қан қысымының (гипертония) күрт көтерілуіне және жүрекке салмақ түсуіне әкеп соғады.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДСҰ) қыс айларында мынадай факторларға назар аударуды ұсынады:
-
Қанның қоюлануы: Суықта қан айналымы баяулап, тромб (қан ұйығы) түзілу қаупі артады.
-
Физикалық салмақ: Қар тазалау немесе суықта жылдам жүру жүрекке екі есе күш түсіреді.
-
Дәрумен жетіспеушілігі: D дәруменінің азаюы тамырлардың икемділігін төмендетеді.
Маман кеңесі: Инсульттен сақтанудың 5 алтын ережесі
Белгілі қазақстандық дәрігерлер мен халықаралық сарапшылардың ұсыныстарына сүйене отырып, мына ережелерді сақтауды ұсынамыз:
1. «Температуралық соққыдан» қашыңыз Жылы үйден суық далаға бірден шықпаңыз. Алдымен подъезде 2-3 минут тұрып, ағзаны суық ауаға үйретіңіз. Далаға шыққанда бірден терең дем алмай, мұрынмен жаймен тыныс алыңыз.
2. Дұрыс киіну (Қабаттап киіну) Бір қалың киімнен қарағанда, бірнеше қабат жұқа киім (термоіш киім, жейде, свитер) жылуды жақсы сақтайды. Мамандар басты, қолды және аяқты жылы ұстауды ескертеді, өйткені дене жылуының 30%-ы осы мүшелер арқылы кетеді.
3. Тұзды шектеу Кардиологтар қыста тұзды өнімдерді (тұздалған қияр, сүрленген ет) азайтуды сұрайды. Тұз ағзада суды ұстап тұрады, бұл қан қысымының жоғарылауына тікелей себеп болады.
4. Су ішуді ұмытпаңыз Қыста шөлдеу сезімі аз болады, бірақ бұл ағзаға су керек емес деген сөз емес. Қан қоюланбауы үшін күніне кемінде 1-1,5 литр жылы су ішу маңызды.
5. Дәрілерді уақытылы қабылдау Егер сізде гипертония болса, дәрігер тағайындаған дәрілерді «қысымым жақсы» деп тоқтатпаңыз. Қыс кезінде қысымның кенет ойнауы (криз) өте қауіпті.
Маңызды белгілер: Егер сіздің басыңыз айналып, жүрегіңіз шаншыса немесе бетіңіз ұйып бара жатқанын сезсеңіз — бұл инсульттің алғашқы белгілері болуы мүмкін. Дереу жедел жәрдем шақырыңыз!