Фото: инстаграм
Бала құқықтары жөніндегі уәкіл Динара Зәкиева соңғы екі жылда балалардың құқықтарын қорғау және зорлық-зомбылықтың алдын алу бағытында атқарылған жұмысқа қорытынды жасады. Бұл бастамалар Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың 2022 жылғы Жолдауында берілген тапсырмалары негізінде іске асырылып жатыр, деп жазады qandastar.kz
Жазаны қатаңдатудан — жүйелі қорғауға
Президент тапсырмасынан кейін балаларға қатысты зорлық-зомбылық үшін жазаны күшейтетін заңдар мен қаулылар қабылданды. Алайда, Зәкиеваның айтуынша, басты жетістік тек заң қабылдау емес, бала қауіпсіздігіне бағытталған тұтас жүйе қалыптасқаны.
Осы жүйе аясында:
- Әкімдіктер жанынан балалардың құқықтарын қорғау басқармалары ашылды;
- Отбасын қолдау орталықтары мен мобильді топтар құрылды;
- Қорғаншылық органдарында мамандар саны артты;
- QR–111 жүйесі енгізіліп, мектептерде балалармен тікелей байланыс мүмкіндігі жасалды;
- Мемлекеттік байланыс орталығы іске қосылды.
Қабылданған шаралардың алғашқы нәтижелері
Динара Зәкиева нақты нәтижелерді де атап өтті:
- 2025 жылдың алғашқы тоғыз айында жыныстық сипаттағы қылмыстар – 18%-ға,
- Өмір бойғы жаза қарастырылатын педофилия істері – 24%-ға азайған.
Бұл статистика, уәкілдің пікірінше, қабылданған шаралардың тиімділігін көрсетеді. Алайда ол әр санның артында нақты баланың тағдыры тұрғанын еске салды.
Суицидпен күресте алғашқы тұрақтану байқалады
Балалар арасындағы суицид те ерекше назарда. Зәкиеваның айтуынша, балалар суицидінің 60%-ы отбасындағы қатынастың бұзылуынан туындайды. Қазір барлық өңірде:
- Психологиялық қолдау орталықтары ашылып,
- Біртұтас профилактикалық бағдарлама енгізілген.
Осының арқасында алғаш рет Алматы облысында кәмелетке толмағандар арасындағы суицид деңгейі айтарлықтай төмендеген.
Қоғам мен ата-анаға үндеу
Зәкиева баланың тағдырын тек мемлекетке артып қою жеткіліксіз екенін, ата-ана мен қоғамның жауапкершілігі шешуші рөл атқаратынын баса айтты.
«Балаға ең керегі – махаббат пен қамқорлық. Ол ешқашан жалғыз емес екенін, отбасы оны әрқашан қорғайтынын сезінуі керек. Бізге балалардан келіп түсетін хаттар — үнсіз көмек шақыруы. Оларды естуіміз керек», — деді уәкіл.
Бала құқықтары жөніндегі уәкілдің баяндамасы соңғы екі жылда бұл салада жүйелі өзгерістер басталғанын көрсетеді. Дегенмен, оның айтуынша, басты жұмыс әлі алда – жүйелі мәселелерді терең зерттеу, тәуекелдерді алдын ала болжау және әр балаға қолжетімді көмек көрсету.