جاڭالىقتار
اقتاۋعا قاتىنايتىن « ۇلى پەتر» كرۋيز لاينەرى بيىل كاسپي ايدىنىنا شىقپاق
![](https://qandastar.kz/wp-content/uploads/2024/04/IMG_5314-780x405.jpeg)
ەلىمىزدىڭ كولىك مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, كاسپيدە تۋريستىك كلاستەردى دامىتۋ ماقساتىندا وسى تەڭىزگە «پەتر ۆەليكي» اتتى كرۋيز لاينەرى جىبەرىلەتىن بولادى.
ول نەگىزىنەن كاسپي جاعالاۋىنداعى ەلدەر اراسىندا, سونىڭ ىشىندە رەسەيدىڭ استراحانى (اشتارحان) مەن قازاقستاننىڭ اقتاۋ قالاسى اراسىندا قاتىنايدى.
استراحان قالاسىنداعى كەمە قۇراستىرۋ زاۋىتىندا تۇرعىزىلعان ءتورت پالۋبالى لاينەرگە رف يەلىك ەتەدى. سولتۇستىك كورشى بۇل لاينەرىنىڭ مارتەبەسى مەن دەڭگەيى بەس جۇلدىزدى قوناقۇيگە سايكەس كەلەتىنىن مالىمدەدى. ونىڭ ىشىندە باسسەين, تەاتر, سپا-سالون, مەيرامحانا-گريل, كوپتەگەن بالكوندار بولادى.
«كاسپيدە تەڭىز كرۋيزىن ىسكە قوسۋ ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى پورتتىق جانە سەرۆيستىك ينفراقۇرىلىمنىڭ سوعان دايىن بولۋىن تالاپ ەتەدى. اتاپ ايتقاندا, قازاقستاندىق تاراپ ءىرى كرۋيز كەمەلەرىن قابىلداۋعا, ولاردى ازىق-ت ۇلىكپەن, كەرەك-جاراقپەن تەز ارادا قامتاماسىز ەتۋگە جانە باسقاسىنا قابىلەتتى بولۋعا ءتيىس. وسى ماقساتتا اقتاۋدا تەڭىز ۆوكزالى سالىنۋى كەرەك», – دەپ ءتۇسىندىردى كولىك مينيسترلىگى.
ۆەدومستۆونىڭ دەرەگىنشە, سونداي-اق ماڭعىستاۋ وڭىرىندە جولاۋشىلار كەمەلەرى تۇراقتايتىن اۋقىمدى ايلاق جاساقتالۋى شارت.
بۇدان بولەك, تەڭىز وتكىزۋ پۋنكتى سالىنىپ, سول ارقىلى شەتەلدىك قوناقتاردى ۆيزالىق قولداۋ, كوشى-قون, كەدەن جانە باسقا دا باقىلاۋ تۇرلەرىن جۇزەگە اسىرۋ قاجەت ەتىلەدى.
بۇل ءىس-شارالار ۆەدومستۆو ازىرلەگەن «قۇرىق پورتىن لوگيستيكالىق كلاستەر رەتىندە قالىپتاستىرۋدى دا قامتيتىن تەڭىز ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋدىڭ 2024-2029 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپارىنا» ەنگىزىلدى.
مىسالى, وندا 2026 جىلعا دەيىن تەڭىز ۆوكزالىنىڭ جانە ونىڭ بارلىق ينفراقۇرىلىمىنىڭ قۇرىلىسىن اياقتاپ, تۇپكىلىكتى قولدانىسقا بەرى جوسپارلانعان. ەلىمىزدە بۇرىن-سوڭدى بولماعان جاڭا سيپاتتاعى ۆوكزالدىڭ ەل بيۋدجەتىنە قانشاعا تۇسەتىنى ازىرگە بەلگىسىز: سوماسى «جوبالاۋ قۇجاتتاماسى ازىرلەنگەن سوڭ» ناقتىلانادى. قارجىلاندىرۋ كوزى رەتىندە جەرگىلىكتى جانە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كورسەتىلگەن.
جاۋاپتى ورگاندار رەتىندە ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمدىگى, ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس, تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىكتەرى بەلگىلەندى.
ازەربايجاننىڭ Azertag (ازەرتادج) اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, ماسكەۋ تاراپى «پەتر ۆەليكي» كرۋيز لاينەرى باكۋ پورتىنا بيىلعى 2024 جىلى كىرەتىنى تۋرالى قۇلاعدار ەتىپتى. بىراق ناقتى داتاسى بەكىتىلمەگەن.
«رەسەيدىڭ وزىندە تۇرعىزىلعان تۇڭعىش « ۇلى پەتر» كرۋيز لاينەرى كاسپي مەن قارا تەڭىزدە ءجۇزۋدى 2024 جىلى باستايدى. تەڭىز ساپارى اياسىندا كەمە ازەربايجاننىڭ باكۋ, قازاقستاننىڭ اقتاۋ, تۇرىكمەنستاننىڭ تۇركمەنباشى جانە رەسەيلىك ماحاچكالا پورتتارىنا سوعادى. بۇل لاينەردىڭ قۇرىلىسى وڭىردەگى تۋريزم ءۇشىن ماڭىزدى وقيعاعا اينالادى جانە كاسپي جاعالاۋى ەلدەرى اراسىنداعى بارىس-كەلىستى جانە تۋريزم سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا قىزمەت ەتەدى», – دەپ جازادى «ازەرتادج».
دەگەنمەن, رەسەي تۋروپەراتورلارىنىڭ قاۋىمداستىعى (اتور) رەسەيلىك تۋرفيرمالارعا بۇل مەرزىمنىڭ تاعى جىلجىتىلۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرتتى. ويتكەنى رف دارىپتەگەن جولاۋشىلاردىڭ ەڭسەلى كەمەسى و باستا 2023 جىلى جولاۋشىلار تاسىمالىنا كىرىسۋگە ءتيىس بولىپتى. بىراق قۇرىلىسى تىم ۇزاپ كەتىپ, ونى تۇرعىزۋ باقانداي 7 جىلعا سوزىلدى.
« ۇلى پەتر» اتالعان, PV300VD جوباسىنداعى كرۋيزدىك كەمەنى قۇراستىرۋ استراحاندىق «لوتوس» كەمە جاساۋ زاۋىتىندا 2016 جىلعى تامىزدا باستالدى. وعان موستۋرفلوت وپەراتورىنا قاراستى «ماسكەۋ وزەن پاروحودتىعى» (موسكوۆسكوە رەچنوە پاروحودستۆو) تاپسىرىس بەرگەن.
لاينەردىڭ قۇرىلىسى 2023 جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىندا عانا تامامدالۋعا تايادى. سودان بىلتىرعى 22 تامىزدا « ۇلى پەتردى» استراحان وبلىسىنداعى ناريمانوۆ قالاسىندا ورنالاسقان «لوتوس» زاۋىتىنىڭ اكۆاتورياسىنان شىعارىپ, ەدىل وزەنىنىڭ بويىمەن 29 تامىزدا استراحان قالاسىنداعى اسپو (استراحان كەمە جاساۋ وندىرىستىك بىرلەستىگىنىڭ) وندىرىستىك ديۆيزيونىنىڭ اۋماعىنا جەتكىزۋ بويىنشا تەحنولوگيالىق وپەراتسيا جۇرگىزىلدى. سول جەردە قۇرىلىسىن اياقتاۋ جانە سىناۋ جۇزەگە اسىرىلدى.
رف اقپارات قۇرالدارىنىڭ مالىمەتىنشە, « ۇلى پەتر» باستاپقىدا ەدىل (ۆولگا) بويىمەن جۇزەدى دەپ قاراستىرىلعان. بۇل جاعدايدا جوبا ءوزىن-ءوزى اقتامايتىن بولعاندىقتان, ونى حالىقارالىق مارشرۋتكە – ءۇش تەڭىزگە شىعارۋ بويىنشا ءورشىل جوسپار بەلگىلەنىپتى. الايدا ولاردىڭ ىشىندە جالعىز كاسپيدىڭ ايدىنى عانا تىنىش. قارا تەڭىزدىڭ جانە ازوۆتىڭ رەسەيلىك بولىگى ۋكراينا اراسىنداعى سوعىسقا تارتىلعان.
اسپو اۋماعىندا كرۋيزدىك لاينەردىڭ بورتى بارلىق قاجەتتى جابدىقتارمەن, ينتەرەرمەن, جيھازبەن جاساقتالدى جانە اقىرعى ءجۇزۋ سىناقتارىنان وتەدى. بۇل سىناقتار بىرنەشە كەزەڭنەن تۇرادى جانە تەڭىزدە دە, وزەندە دە وتكىزىلەدى. رەسەيلىك ساراپشىلاردىڭ سەندىرۋىنشە, ونى جاساۋدىڭ نەگىزگى جۇمىسى اياقتالدى.
رف تۋروپەراتورلارى قاۋىمداستىعىنىڭ حابارلاۋىنشا, « ۇلى پەتر» العاشقى كرۋيزىنە 2024 جىلعى تۋريستىك ماۋسىمدا اتتانادى دەپ جوسپارلانۋدا. بىراق «گاپتەرى» بار: ۇلكەن كەمەنىڭ جۇيەلەرى بارلىق تەكسەرۋلەردەن تابىستى ءوتىپ, قاۋىپسىزدىگىن دالەلدەۋى كەرەك.
دەگەنمەن, ونىڭ قۇرىلىسى ماسكەۋدىڭ كەڭ اۋقىمدى سوعىسىنا دەيىنگى كەزەڭدە باستالعاندىقتان, جۇيەلەرى دە يمپورتتىق, باتىستىق بولىپ كەلەدى. بۇزىلسا, جابدىعىن تابۋ كۇردەلى بولۋى مۇمكىن.
«الدىن الا كەستە بويىنشا ونىڭ ءمارشرۋتى 4 تەڭىز بەن 6 ەلگە دەيىن قامتيدى. بۇعان رەسەي, يران, ازەربايجان, تۇرىكمەنستان, قازاقستان, ءتىپتى تۇركيا كىرۋى ىقتيمال. كرۋيزدىك نارىق ءۇشىن بۇل كوپتەن كۇتىلگەن وقيعا. ەسكە سالا كەتسەك, بۇل لاينەردىڭ قۇرىلىسى سوناۋ 2016 جىلى باستالدى. الايدا جۇمىستارىنىڭ اياقتالۋى تەحنيكالىق سەبەپتەرگە بايلانىستى بىرنەشە رەت كەيىنگە شەگەرىلدى. ايتپاقشى, ونىڭ «وزەندىك» نۇسقاسىنىڭ – «مۋستاي كاريم» تەپلوحودىنىڭ ىرگەسى 2017 جىلى قالانعان ەدى. ول 2020 جىلى كرۋيز ساپارلارىنا كىرىسىپ تە كەتتى», – دەپ ءتۇسىندىردى اتور ماماندارى.
كاسپي كرۋيزىنىڭ باعاسىن رەسەي بەلگىلەيدى.
«كرۋيزدىك لاينەردىڭ جولداماسىنىڭ باعاسى ءالى كۇنگە بەلگىسىز. مىسالعا الساق, «مۋستاي كاريمدە» ءجۇزۋ 2024 جىلى – ءبىر ادامعا 13 مىڭ رۋبلدەن باستالادى. بۇل – رەسەيدىڭ ىشىندەگى ساپار عانا ەكەنىن ەسكەرتەمىز. ياعني, وعان وزگە ەلدەردىڭ اۋماعىنداعى پورتتىق جانە باسقا الىمدار كىرمەيدى. سونىمەن قاتار, سوچيدەن تۇركيا, مىسىر, يزرايلگە تۋريستەردى تاسيتىن «استوريا گراندە» لاينەرىنە ءبىر ادامعا بيلەت قۇنى تاۋلىگىنە 17 مىڭ رۋبلدەن (شامامەن 85 مىڭ تەڭگەدەن) جوعارى. « ۇلى پەتردە» باعا وسى تسيفرلارعا جۋىقتايتىن شىعار. بۇل جەردە اقىرعى باعا كاسپي جاعالاۋىنداعى مەملەكەتتەردىڭ رەسەيمەن تۋريزم سالاسىندا قانشالىقتى جاقىن بايلانىسقىسى كەلەتىنىنە تاۋەلدى بولماق», – دەدى قاۋىمداستىق ماماندارى.
رەسەيلىك ساراپشىلار « ۇلى پەتردىڭ» جولى بولعىش ەمەستىگىنە نازار اۋدارتادى. بىرىنەن سوڭ ءبىرى بوي كورسەتكەن اقاۋلاردان, تەحنيكالىق ىركىلىستەردەن سوڭ 2021 جىلى «پەتر ۆەليكيدىڭ» سۋعا تەحنولوگيالىق شىعۋى جۇزەگە اسىرىلعان. سودان كەرى قايتارۋعا تۋرا كەلىپتى. ارتىنشا العاشقى ىسكە قوسۋ-باپتاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى جانە ۆينتتىك-رولدىك كەشەنى سىناقتان وتكىزىلدى.
ءبارىبىر 2022 جىلدىڭ ناۋرىزىندا كەمە تەك 90% دايىن بولدى. رەسەيلىك ءىرى كرۋيزدىك لاينەر 2023 جىلدىڭ تامىزىندا ساپارلاۋىن باستايدى دەپ جوسپارلانىپ ەدى. سودان امالسىز, لاينەردى پايدالانۋ مەرزىمى 2024 جىلعا قالدىرىلدى.
« ۇلى پەتر» قۇرىلىسى جۇرگەن جەتى جىلدا ونىڭ سالقىنى كاسىپورىندارعا دا تيگەنگە ۇقسايدى: ونى قۇراستىرعان «لوتوس» زاۋىتى جانە اسپو كىرەتىن «وبەدينەننايا سۋدوسترويتەلنايا كومپانيا» (وسك) بورىشقا بەلشەسىنەن باتىپ, دارمەنسىز جاعدايعا جەتتى. 2023 جىلى وسك «ۆتب بانكىنىڭ» سەنىمدى باسقارۋىنا بەرىلدى. بانك ونىڭ باسشىلىعىن تەگىس وزگەرتىپ شىقتى.
«مەرزىمدەردىڭ سوزبالاڭعا سالىنىپ, جىلجۋىنا جەتكىزۋشىلەردىڭ اۋىسۋى دا ءىشىنارا تۇرتكى بولدى. باستاپقىدا لاينەردىڭ بارلىق دەرلىك جابدىقتارى يمپورتتىق بولدى. ءتىپتى قىمبات جيھازدارى مەن ينتەرەرلىك زاتتارىنا دەيىن شەتەلدە تاپسىرىس بەرىلگەن. 2022 جىلدان كەيىن ولارعا بالاما ىزدەۋگە تۋرا كەلدى. بىراق ساپاسى جونىنەن باتىستىق بيىك دەڭگەيگە تولىق سايكەس كەلەتىن بالامانى تابۋ وڭاي بولماي شىقتى. ايتسە دە, قورىتىندىسىندا لاينەر وتە ادەمى بولىپ شىقتى. ول بولاشاق جولاۋشىلاردى تۇڭىلتپەيدى دەگەن ۇمىتتەمىز», – دەدى «موستۋرفلوت» كومپانياسىنىڭ دامۋ جونىندەگى ديرەكتورى سۆەتلانا گونچاروۆا.