قارجى جانە تولەمدەر
بەلسەندىلەر ونلاين-كرەديتكە تىيىم سالۋعا پەتيتسيا جاريالادى. وڭاي نەسيە كىمگە قاجەت?

فوتو: TRK MIC
ونلاين-كرەديت قازاقستاندا كۇننەن-كۇنگە تانىمال بولىپ كەلەدى, ونىڭ وزىندىك سەبەبى دە بار – ولاردى وڭاي ءارى جىلدام رەسىمدەۋگە, ال اقشانى ءبىر تاۋلىكتىڭ ىشىندە, ءتىپتى بىرنەشە ساعاتتا الۋعا بولادى. الايدا, باسقا كرەديتتەر سياقتى كرەديتتىڭ بۇل ءتۇرىنىڭ دە كۇڭگىرت تۇستارى بار. جاقىندا ەلىمىزدەگى«حاق-نازار» قوعامدىق قورىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ونلاين كرەديت بەرۋگە تىيىم سالۋدى سۇراپ, پەتيتسيا جاريالادى, دەپ حابارلايدى Skifnews.kz اقپارات پورتالى.
باستاماشىل توپتىڭ ايتۋىنشا, مۇنىڭ جاعىمسىز تۇستارى وتە كوپ. ويتكەنى نەسيە الۋ جەڭىلدەگەنىمەن, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق سالدارى اۋىر. ماسەلەن وڭاي ولجا دەپ ونلاين نەسيەگە جۇگىنۋ ادامداردىڭ قارىزدىق جۇكتەمەسىن ارتتىرادى. وسال توپتار اراسىندا قارجىلىق تۇراقسىزدىققا اكەلەدى. جوعارى پايىزدىق مولشەرلەمە سالدارىنان حالىقتىڭ بۇل تۇزاقتان شىعۋى وتە قيىن. ءتىپتى الاياقتىق, ۇرلىق, بوپسالاۋ سياقتى قىلمىسقا ۇلاسقان فاكتىلەر از ەمەس. سول سەبەپتى پەتيتسيا اۆتورلارى ونلاين نەسيەگە ءبىرجولا تىيىم سالۋدى ۇسىنىپ وتىر. ءارى ميكروقارجى ۇيىمدارىنىڭ قىزمەتىنە زاڭ جۇزىندە باقىلاۋدى كۇشەيتۋ كەرەكتىگىن ايتتى.
«ونلاين نەسيەلەردىڭ وڭاي قولجەتىمدىلىگى حالىقتىڭ وسال توپتارى اراسىندا قارىز جۇكتەمەسىنىڭ وسۋىنە جانە قارجىلىق تۇراقسىزدىققا اكەلەدى. جوعارى پايىزدىق مولشەرلەمەلەر مەن اشىق ايقىن ەمەس نەسيە شارتتارى كوبىنەسە ادامداردى قارىزعا باتىرادى. قارىز شۇڭقىرىنا تۇسۋدەن بولەك, ونلاين-نەسيە الاياقتىق, ۇرلىق جانە بوپسالاۋ سياقتى قارىزدى وتەۋ جولدارىمەن بايلانىستى قىلمىستاردىڭ كوبەيۋىنە الىپ كەلەدى», — دەلىنگەن حابارلامادا.
بۇل رەتتە پەتيتسيانى جاساعان قازاقستاندىقتار تسيفرلاندىرۋدى دامىتۋ ۇدەرىسى اياسىندا ونلاين نەسيەلەردىڭ وڭ جانە تەرىس جاقتارى بار ەكەنىنە جانە ولاردىڭ پىكىرىنشە, جاعىمسىز جاقتارى كوپ ەكەنىنە سەنىمدى.
پەتيتسيا اۆتورلارى مىناداي ۇسىنىستار ەنگىزدى:
- قازاقستان اۋماعىندا ونلاين-كرەديت بەرۋگە تىيىم سالۋ.
- قارىز الۋشىلاردىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قورعاۋ ءۇشىن ميكروكرەديت بەرۋ سالاسىنداعى زاڭنامانىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋدى كۇشەيتۋ.
ء«بىز ونلاين نەسيە بەرۋدى شەكتەۋ جانە باقىلاۋ شارالارى قىلمىس, ابيۋز جانە قارجىلىق قۇلدىققا بايلانىستى تاۋەكەلدەردى ايتارلىقتاي تومەندەتەتىنىنە سەنىمدىمىز. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتىن ازاماتتاردى قورعاۋ جانە ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جەدەل شارالار قابىلداۋعا شاقىرامىز», — دەپ قورىتىندىلادى اۆتورلار.
ال 2024 جىلدىڭ مامىر ايىندا قر باس پروكۋراتۋراسىندا الاياقتىقتىڭ الدىن الۋ بويىنشا كوورديناتسيالىق كەڭەستىڭ وتىرىسى ءوتىپ, وندا ونلاين نەسيە بەرۋ مەرزىمى ۇزارتىلاتىنى حابارلانعان.
«2023 جىلى الاياقتىق 77%-عا قىسقارعان بەلارۋستىڭ وڭ تاجىريبەسىن ەسكەرە وتىرىپ, كوورديناتسيالىق كەڭەس ونلاين نەسيە الۋعا وتىنىمدەردى قاراۋ مەرزىمىن ۇزارتۋ تۋرالى ۇسىنىستى قولدادى. مۇنداي جاڭاشىلدىق الاياقتىقتىڭ الەۋەتتى قۇرباندارىنا دەر كەزىندە مۇنى انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», – دەپ جازىلعان باس پروكۋرور اسىلوۆتىڭ جاۋابىندا.
باس پروكۋرور 2024 جىلى ينتەرنەت-الاياقتىق فاكتىلەرى بويىنشا 8 مىڭنان استام قىلمىستىق ءىس تىركەلگەنىن, ونىڭ جارتىسى نەسيەلەردى وڭدەۋگە قاتىستى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«وسىنداي جاعدايلاردىڭ بارلىعىندا دەرلىك اڭقاۋ ازاماتتار كيبەرالاياقتاردىڭ ىقپالىمەن ونلاين نەسيەنى وزدەرى راسىمدەگەن. سونىمەن قاتار قاشىقتان نەسيە الۋعا ارنالعان ءتۇرلى باعدارلامالاردى جۇكتەپ الۋ ارقىلى ولاردىڭ ايلاسىنا الدانعان», – دەپ ءتۇسىندىردى اسىلوۆ.
ول مۇنداي ىستەر بويىنشا سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋ مەرزىمى نەگىزىنەن كۇدىكتىنى انىقتاۋ مۇمكىندىگى تومەن بولعاندىقتان ۇزاققا سوزىلاتىنىن ايتتى. سوندىقتان كەڭەس قاتىسۋشىلارى ينتەرنەت-الاياقتىق ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى كۇشەيتۋدى ۇسىندى. سونداي-اق كيبەرقىلمىس بەلگىلەرى انىقتالسا, كليەنتتەردىڭ ءوتىنىشى بويىنشا نەسيە راسىمدەۋدى بۇعاتتاۋ ۇسىنىلادى.