Jańalyqtar
Joldarymyz sapasyz emes, kútim kórmegen – Darhan Imanashev
![](https://qandastar.kz/wp-content/uploads/2024/02/IMG_3747-780x405.jpeg)
«Qazaqstandaǵy joldardyń 90 paıyzǵa jýyǵy syrtqy qaryz esebinen salynyp jatyr. Sebebi, bıýdjet esebinen jol salýǵa qarajat qarastyrylmaǵan. Al syrtqy qaryzdardy qaıtarýdyń birneshe joly bar. Birinshisi – konessııa arqyly, ıaǵnı aqyly joldardan túsken qarajat esebinen óteý. Ekinshisi – bıýdjetten jeńildetilgen nesıe berý arqyly qaıtarý. Úshinshisi – respýblıkalyq bıýdjet esebinen. Qaryzdy «QazAvtoJol» ózi tikeleı nemese Kólik mınıstrligine qarasty Avtomobıl joldary komıteti arqyly qaıtarady. Qazirgi ýaqytta elimizde respýblıkalyq mańyzy bar 25 myń shaqyrym jol bar. Sonyń bárine «QazAvtoJol» jaýapty. Búginde atalǵan joldardyń 3 100 shaqyrymynda qurylys jumystary júrip jatyr. Onyń 2 myńǵa jýyq shaqyrymyn bıyl paıdalanýǵa berýimiz qajet», – dedi Darhan Imanashev.
Onyń atap ótýinshe, salynǵan jol paıdalanýǵa beriler aldynda 5 satyly, ıaǵnı joldy kóterý, qıyrshyq tas, asfaltty beton tóseý syndy jumystar aıaqtalǵannan keıin tehnıkalyq jáne avtorlyq qadaǵalaý mamandary, kompanııa ókilderi tekserýden ótkizedi. Munan bólek, Kólik mınıstrligine qarasty «Sapa» ortalyǵy «QazAvtoJol» qabyldap alǵan jol ýchaskelerin qosymsha tekserip shyǵady. Jolǵa qajetti materıaldardyń mindetti túrde sertıfıkaty bolýy tıis.
Sonymen qatar olar qurylysqa paıdalanylar aldynda zerthanalyq tekserýden ótkiziledi.
Jol salasyndaǵy máseleler
Kompanııa basshysynyń sózine qaraǵanda, elimizdiń jol salasynda birneshe másele bar. Onyń ishinde 2017, 2019 jyldary bastalǵanymen áli kúnge aıaqtalmaǵan birneshe jobany aıtýǵa bolady. Bul joldardyń qurylysy uzaq ýaqytqa sozylyp ketken. Biraq, qurylys jumystarynyń sozylýynyń ózindik sebepteri bar ekendigi de ras.
«Máselen, qarajat máselesi týyndaıdy. Ony sheshseń bıtým máselesi aldan shyǵady. О́zderińiz de bilesizder. Elimizde bıtým tapshy. Maýsymdyq kezeńde bıtýmǵa suranys 2-3 esege artady. Qazaqstanda bıtým shyǵaratyn birneshe zaýyt bar. Aıtalyq, bıylǵa 1 mln 200 myń tonna qajet. Al zaýyttar 500 myń tonna ǵana shyǵarady. Osy máselege oraı zaýyttarmen kezdestik. Olar ónim shyǵarý kólemin 1 mln tonnaǵa deıin artta alatyndyqtaryn aıtady. Biraq, ónim – maýsymdyq. Qysta oǵan qajettilik joq. Sondyqtan zaýyttar qysta mazýt shyǵarady. Sebebi, qysta eshqandaı elde jol salynbaıdy. Qysta jazǵa daıyndyq júrgiziledi. Iaǵnı, qıyrshyq tas daıyndaıdy, tehnıkalaryn jóndeıdi, jol qurylysyna qajetti zaýyttardy bir jerden ekinshi jerge kóshiredi. Merdiger kompanııalar ózderine tıesili ýchaskeniń qysta qaryn tazalaıdy. О́ıtkeni, olar jol salý barysynda sol ýchaskege 100 paıyz jaýapty», – dedi ol.
Joldardyń 70 paıyzyn sheteldikter salyp jatyr, otandyq kompanııalar talapqa saı emes
Darhan Imanashevtiń atap ótýinshe, elimizde respýblıkalyq mańyzy bar joldardyń 70 paıyzyn sheteldik kompanııalar salyp jatyr. Onyń kópshiligi – qytaılyq kompanııalar. Osyǵan oraı taıaýdaǵy Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda Memleket basshysy jol salasyna otandyq kompanııalardy kóptep tartý týraly tapsyrma bergen bolatyn. Alaıda, elimizdegi joldardyń basym bóligi syrtqy qaryz esebinen salynyp jatqandyqtan sheteldik bankter tarapynan joǵary talaptar bar. Al otandyq kompanııalar ol talaptarǵa sáıkes kelmeıdi.